Sîstemên perwerdehiyê li Holandayê

Sîstema perwerdehiyê li Holandayê

In Nederland gaan kinderen meestal vanaf 4 jaar naar de basisschool. De basisschool duurt 8 jaar, van groep 1 tot en met groep 8. Op Nederlandse basisscholen draait het onderwijs niet alleen om lezen, schrijven en rekenen, maar ook om de brede ontwikkeling van kinderen. Ze leren om zelfstandig te werken, creatief te denken en goed samen te spelen en te leren met anderen. Het onderwijs is kindgericht: de leerkracht kijkt naar wat een kind al kan, wat het nodig heeft en past het onderwijs daarop aan.

Grûp li şûna dersan

Dibistana seretayî ji 8 salan pêk tê, ku em wan wekî "kom" bi nav dikin:

Groep 1 en 2 (leeftijd 4-6 jaar): kleuteronderwijs 
Groep 3 t/m 8 (leeftijd 6-13 jaar)salên dibistanê: salên ku zarok tê de xwendin, nivîsandin, hesabkirin û mijarên din fêr dibin

Zarok li Hollandayê çawa fêr dibin?

Spelenderwijs leren (groep 1 en 2)

Li baxçeyê zarokan, zarok bi piranî bi rêbazên bilîzin, kifş bikin û hevkariyê bikinEw li quncikan dixebitin (wek quncika avahiyê, quncika xwendinê, maseya karên destan) û fêr dibin:

  • De eerste stappen in taal (bijvoorbeeld: letters herkennen, woordenschat uitbreiden)
  • Hejmar û mîqdar
  • Jêhatîyên civakî: hevkarî, parvekirin, guhdarîkirin, hilbijartina xwe bi xwe

 

Vaste vakken vanaf groep 3

Vanaf groep 3 krijgen kinderen gestructureerd onderwijs in vakken zoals:

  • Xwendinî (bi deng û tîpan dest pê dike)
  • Ji bo nivîsandinê (qelem û nivîsandina bi destan)
  • Hesabkirin (zêdekirin, jêbirin, pirbûn, dabeşkirin)
  • Ziman (ferheng, avahiya hevokê, rêziman)
  • Rêberiya cîhanê (wek mînak erdnîgarî, dîrok û zanist)
  • Îngilîzî
  • Mijarên afirîner: wênesazî, muzîk, karên destan
  • Hûn nabêjin: heftê de herî kêm du caran werzîşê bikin

Zelfstandig leren en samenwerken

Dibistanên Hollandî zarokan teşwîq dikin ku ji bo xwe bifikirin, pirsgirêkan çareser bikin û bi hev re bixebitinZarok pir caran di cot an jî di komên biçûk de dixebitin. Ew her wiha fêr dibin:

  • Plan û karên xwe çêbikin
  • Nirxandina li ser karê xwe ("Çi baş çû? Çi dikare were baştirkirin?")

Gelek girîngî tê dayîn pêşveçûna kesane û reftarên erênî.

Toetsen en voortgang

Dibistan pêşveçûna zarokan bi baldarî dişopînin:

  • Testên rêbazê: testên piçûk di dawiya her mijarê de
  • Testên Cito: testên neteweyî yên ziman, hesab û têgihîştina xwendinê (ji koma 3-an)
  • Portfolyo an rapor: dê û bav salê çend caran li ser pêşketina zarokên xwe agahdarî werdigirin

 

5. Ger hewce be, alîkariya zêde

Eger zarokek bi mijarek an zimanekî re zehmetiyan dikişîne, ew piştgiriyek zêdetir werdigire. Ev dikare ev tiştan di nav xwe de bigire:

  • Alîkarî di komên piçûk de
  • Talîmatên zêde ji mamosteyekî/ê çareserker
  • Guherandina (demkî) ya asta dersê.

6. Têkilî bi dêûbavan re

Li Holandayê ragihandina baş di navbera dibistan û dêûbavan de pir girîng e. Dê û bav li dibistanê roleke girîng dilîzin. Civînên dêûbav-mamoste hene û pir caran... civîna destpêkê di destpêka sala xwendinê deHer wiha hûn ê beşdarî van çalakiyan bibin:

  • Çalakiyên dibistanê (geşt, şahî)
  • Alîkarî di polê de (mînak bi xwendin an karên destan)

Piştî dibistana seretayî çi dibe?

Na groep 8 begint voor kinderen in Nederland een nieuw avontuur: de middelbare school, of zoals we het officieel noemen: het voortgezet onderwijs. Hier leren kinderen verder, op een niveau dat past bij hun mogelijkheden en interesses.
Voor elk kind is er een passende route. Op basis van het schooladvies van de basisschool worden de kinderen ingedeeld in een van de drie niveaus.

PRAKTIJK

Het praktijkonderwijs is bedoeld voor leerlingen die beter leren door te doen. Dit onderwijs is heel praktisch en richt zich op het aanleren van dagelijkse vaardigheden en eenvoudige beroepsvaardigheden. Leerlingen krijgen les in kleine groepen en werken veel in de praktijk, bijvoorbeeld in keuken, techniek of winkelvaardigheden. Het doel van het praktijkonderwijs is dat jongeren zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving.

VMBO

Het VMBO duurt vier jaar. Dit onderwijs is praktisch en gericht op doen en oefenen. Leerlingen leren basiskennis en vaardigheden voor een beroep. Na het VMBO gaan de meeste jongeren verder leren op het MBO (middelbaar beroepsonderwijs).

HAVO

Het HAVO duurt vijf jaar. Hier krijgen leerlingen meer theorie dan op het VMBO, maar minder dan op het VWO. HAVO bereidt voor op het HBO (hoger beroepsonderwijs, bijvoorbeeld een hogeschool). Leerlingen krijgen vakken zoals talen, wiskunde en natuurkunde. Na het HAVO kunnen ze naar het HBO of, als ze willen en kunnen, doorstromen naar het VWO.

MBO niveau 1

Veel leerlingen kunnen naar het Praktijkonderwijs gaan na het kunnen leerlingen vaak direct aan het werk.

Sommige leerlingen kunnen doorstromen naar een entree-opleiding op het MBO (niveau 1). Dit is een praktische opleiding die voorbereidt op eenvoudige beroepswerkzaamheden. Het praktijkonderwijs helpt leerlingen hierbij als ze voldoende zelfredzaam zijn.

MBO

Veel leerlingen gaan na het VMBO naar het MBO. Dit is middelbaar beroepsonderwijs. In het MBO leren jongeren vooral een beroep in de praktijk, zoals werken in de zorg, techniek, handel of horeca. De opleiding duurt meestal twee tot vier jaar. Na het MBO kunnen zij gaan werken of doorleren op het HBO.

HBO

Leerlingen met een HAVO-diploma gaan vaak naar het HBO, het hoger beroepsonderwijs. Dit is een opleiding op hogeschoolniveau. Studenten leren op een hoger, meer theoretisch niveau hoe zij later in een beroep kunnen werken, bijvoorbeeld als verpleegkundige, leraar, ingenieur of manager. Een HBO-opleiding duurt meestal vier jaar.

VWO

Het VWO duurt zes jaar. Dit is het meest theoretische en uitdagende niveau. Leerlingen worden voorbereid op de universiteit. Ze krijgen veel en diepgaande theorie en leren vaak in een sneller tempo. Het VWO bestaat uit atheneum (zonder klassieke talen) en gymnasium (met Latijn en/of Grieks).

Universiteit

Met een VWO-diploma kunnen jongeren direct naar de universiteit. Daar leren zij vooral theorie en onderzoek doen. Universitaire opleidingen duren meestal drie jaar (bachelor) en daarna één tot twee jaar (master). Studenten worden zo voorbereid op banen waarvoor veel kennis en onderzoek nodig is.
ckbKU